Zein berme ditu etxebizitza berri batek, LOEren arabera?

Hasi aurretik jakin beharreko oinarrizko kontzeptuak

Hiru epeak aztertu aurretik, komeni da kontzeptu batzuk argitzea, askotan nahasmena sortzen baitute.

Eraikuntzaren Antolamenduari buruzko Legea edo LOE estatu-mailako araudia da, eta, besteak beste, eraikuntza-prozesuan parte hartzen duten eragileen betebeharrak eta erantzukizunak arautzen ditu, baita jabeak eta erabiltzaileak babesteko zenbait kalte estaltzera bideratutako bermeak ere.

Ohiko hizkeran, "obra berriaren bermeaz" hitz egiten dugunean, juridikoki bi alderdi bereizten dituen araubide bat laburtzen ari gara: eraikuntzako eragileen erantzukizunak eta kalte jakin batzuk estaltzeko bermeak.

Bi epe ere bereizi behar ditugu:

• Kalteak agertu behar duen epea: 1, 3 edo 10 urtekoa izan daiteke, kaltearen izaeraren arabera.
• Kalte horrengatik ekintza gauzatzeko epea: LOEk, oro har, bi urteko epea ezartzen du kaltea gertatzen denetik.

Gainera, erosleari giltzak ematen zaizkion data ez da zertan epe horiek zenbatzen hasten diren dataren berdina izan.

Obra berriaren bermea: 1, 3 eta 10 urteko epeak, LOEren arabera

Urtebete — Amaierako edo akaberetako akatsak

Urtebetez, eraikitzaileak obraren amaierako edo akaberetako elementuei eragiten dieten gauzatze-akatsen ondorioz sortutako kalte materialen erantzukizuna du. Pintura edo estaldurekin, behar bezala egindako amaierekin, baldosa edo zoladuraren zenbait akatsekin edo behar bezala gauzatu ez diren arotzeriako akaberekin lotutako arazoak izan daitezke.

Arazo horiek ez dute egituraren osotasuna arriskuan jartzen, eta ez dute etxebizitzak bizigarritasunerako dituen oinarrizko baldintzak betetzea eragozten; hala ere, gauzatze desegokia erakusten dute.

Horregatik, gomendagarria da etxebizitza entregatzen den unean ondo berrikustea eta antzematen den edozein akats lehenbailehen jakinaraztea.

3 urte — Bizigarritasunari eragiten dioten akatsak

Bigarren epeak hiru urte irauten du, eta LOEk ezarritako bizigarritasun-baldintzak betetzen ez dituzten eraikuntza-elementu edo instalazioetako akatsek eragindako kalte materialei aplikatzen zaie.

Legeak higiene eta osasungarritasunarekin, estankotasunarekin, zarataren aurkako babesarekin, energia-aurrezpenarekin, isolamendu termikoarekin eta instalazioen funtzionamendu egokiarekin lotutako baldintzak jasotzen ditu. Zenbait hezetasun-, iragazketa- edo instalazio-akats epe honen barruan sar daitezke, baldin eta baldintza horiek ez betetzea eragiten badute.

Etxebizitza berri bat erostean, kalitate-memoriak, isolamenduak, aireztapenak edo energia-eraginkortasunak etxebizitza hasieratik nola planteatu den ulertzen laguntzen dute. Alderaketa-fasean bazaude, ikuspegi hori sakondu dezakezu obra berriko etxebizitza bat erosi aurretik jakin beharrekoari buruzko gidan.

10 urte — Egiturazko akats larriak

Erantzukizun-eperik luzeena hamar urtekoa da, eta egitura-elementuetan sortutako akatsengatik eragindako kalte materialei aplikatzen zaie: zimenduak, euskarriak, habeak, forjatuak, karga-hormak edo egituraren parte diren beste elementu batzuk.

Epe hori aplikatzeko, akatsak zuzenean eragin behar dio eraikinaren erresistentzia mekanikoari eta egonkortasunari. Elementu estruktural batean gertatzen den arazo oro ez da automatikoki kategoria honetako akatsa.

Laburpen-taula: LOEren hiru epeak

Epe horiek obra jasotzen denetik hasten dira zenbatzen, eta ez nahitaez erosleak etxebizitza jasotzen duen egunetik. Gainera, sailkapena akatsaren benetako kausa eta ondorioak kontuan hartuta egin behar da: pitzadura bat, adibidez, ez da automatikoki egiturazko akats bihurtzen horma batean agertzeagatik.

Zer da hamarkadako asegurua eta derrigorrezkoa al da?

Hamarkadako asegurua hamar urtez egiturazko kalte larriak estaltzen dituen asegurua da. Saltzeko etxebizitzak eraikitzen dituzten sustatzaileentzat derrigorrezkoa da.

Bere helburua da, sustatzailea enpresa gisa desagertuko balitz ere, erosleak akats mota horien aurrean estaldura izaten jarraitzea. Sustatzaileak kontratatzen du obra hasi aurretik, eta haren kostua etxebizitzaren prezioan sartuta dago.

Bermeak ezagutzea ere lasaitasunez erostearen parte da

Etxebizitza berri bat bilatzen duzunean, logikoa da lehenik kokapenari, prezioari, metro karratuei edo kalitateei erreparatzea. Baina legeak zenbait eraikuntza-akatsen aurrean ezartzen dituen bermeak ezagutzea ere erabaki informatua hartzeko prozesuaren parte da.

LOEk esparru argia ezartzen du: urtebete zenbait akaberarentzat, hiru urte bizigarritasunari eragiten dioten arazoentzat eta hamar urte egiturazko kalte larrienentzat. Eta epe horiek ezagutzeaz gain, garrantzitsua da edozein gorabehera dokumentatzea eta ahalik eta lasterren jakinaraztea.

Hurrengo etxebizitza non erosi erabakitzen ari bazara, Euskadiko obra berria, Gipuzkoako obra berria eta Bizkaiko obra berria ezagutzen jarrai dezakezu, baita eremu bakoitzean eskuragarri dauden sustapenak ere.

Azken batean, etxebizitza bat aukeratzea ez da gaur non bizi nahi duzun erabakitzea bakarrik. Etxebizitza horren atzean dagoena ezagutzea ere bada, baita araudiak zenbait eraikuntza-akatsen aurrean ezartzen duen babesa ezagutzea ere.

LOEren bermeak Euskadin ere aplikatzen al dira? Bai. LOE Espainiako lurralde osoan aplikatzen den estatuko legea da, Euskal Autonomia Erkidegoan barne. Lurralde Historiko bakoitzeko Kontsumoko Arbitraje Batzordeak gatazkak auzibidetik kanpo konpontzeko bide izan daitezke, erreklamazioa sustatzailearekin zuzenean konpontzen ez bada.

Zer gertatzen da akatsa epea amaitu baino lehentxeago agertzen bada? Garrantzitsuena da akatsa epearen barruan antzematea eta jakinaraztea, ez epe horren barruan konpontzea. Bermea amaitu aurretik akats bat jakinarazten baduzu, erreklamazioak zabalik jarraitzen du, nahiz eta konponbidea geroago iritsi.

Bermeek eraikinaren eremu komunak ere estaltzen al dituzte? Bai. LOEren bermeak banakako etxebizitzari zein eraikinaren eremu komunei aplikatzen zaizkie. Eremu komunen kasuan, jabeen komunitateak has dezake erreklamazioa.